RSS

بی اختیاری ادراری

04 دسامبر

pee.jpg

بی اختیاری ادراری
.
دفع غير ارادي ادرار را بي اختياري ادرار مي گويند. ميليونها نفر خانم در سرتاسر دنيا مبتلا به بي اختياري ادرار هستند. بعضي از خانمها ممکن است در حين خنديدن و يا دويدن چند قطره ادرار دفع نمايند. يک عده ديگر درست قبل از دفع چند قطره ادرار احساس فوريت در ادرار کردن مي کنند، طوريک بلافاصله بايد خود را جهت ادرار کردن به مکان مناسب برسانند.
بسياري ديگر از خانمها داراي هر دو مشکل (بي اختياري ادراري حين خنديدن و احساس فوريت در ادرار کردن) مي باشند. بي اختياري ادراري ممکن است اندک بوده و سبب مزاحمت مختصر فرد گردد و ممکن هم است شديد و طاقت فرسا باشد. بعضي از خانمها بعلت بي اختياري ادراري از شرکت در مهماني ها، رفتن به خيابان و شرکت در فعاليتهاي اجتماعي پرهيز مي کنند. گاها بي اختياري ادراري در حين رابطه زناشوئي اتفاق مي افتد و سبب استرس رواني شديد مي گردد.
.
خانمها دو برابر مردان دچار بي اختياري ادراري مي شوند. علت آن ساختمان خاص دستگاه ادراري خانمها، حاملگي، زايمان و يائسگي مي باشد. ولي در هر دو مرد و زن بيماريهاي عصبي، مشکلات فيزيکي و بالا رفتن سن، سبب بي اختياري ادراري مي شوند.
.
خانمهاي مسن بيشتر از خانمهاي جوان مبتلا به بي اختياري ادرار مي شوند. ولي اين دليل بر اين نيست که با بالا رفتن سن يک خانم مبتلا به بي اختياري ادراري خواهد شد. بي اختياري ادراري يک مشکل پزشکي است و پزشک به شما کمک خواهد کرد که راه حلي براي آن پيدا کنيد. براي بي اختياري ادراري يک درمان منفرد براي همه وجود ندارد، ولي بسياري از خانمها از جراحي سود مي برند.
.
در بدن مرد و زن براي جلوگيري از بي اختياري ادراري دو عدد اسفنکتر در مسير خروجي ادرار قرار دارند که به اسفنکتر داخلي (جنس آن از عضله صاف است، در گردن مثانه قرار دارد و غير ارادي مي باشد، يعني تحت کنترل ما نيست) و اسفنکتر خارجي (جنس آن از عضله مخطط است، در دور مجراي ادرار قرار دارد و ارادي مي باشد، يعني تحت کنترل ما است) معروف هستند.
براي ذخيره، نگهداري و دفع طبيعي ادرار بايد عضلات مثانه و اسفنکترها و عصب گيري آنها طبيعي باشند. بنابراين هر نوع اختلال در عضلات فوق و عصب گيري مثانه و اسفنکترها مي تواند منجر به بي اختياري ادرار شود. مثلا اگر بعلت ضربه به مجراي ادرار (افتادن از بلندي) اسفنکتر خارجي آسيب ببيند، سبب بي اختياري ادرار مي شود.
.
هنگام ادرار کردن، عضله مثانه منقبض شده و ادرار را بيرون مي ريزد. براي دفع ادرار ما بايد بطور ارادي اسفنکتر خارجي را شل کنيم تا ادرار خارج گردد. ما از اين مکانيسم استفاده مي کنيم و تا پيدا کردن زمان و مکان مناسب جهت دفع ادرار، مي توانيم جلوي خارج شدن ادرار را بگيريم.
اگر مثانه به ناگهان منقبض شود و يا اينکه ما نتوانيم اسفنکتر خارجي را منقبض کنيم، بي اختياري ادراري اتفاق مي افتد. اگر عضله اسفنکتر آسيب ببيند با مختصر افزايش فشار داخل مثانه، ممکن است بي اختياري ادراري اتفاق بيفتد. در افراد چاق چون فشار وارده از خارج بر روي مثانه افزايش مي يابد، هم شيوع بي اختياري ادراري بيشتر است و هم شدت آن. کاهش وزن به اين بيماران کمک مي کند که بي اختياري ادراري را کنترل کنند.
.
.
• انواع بي اختياري ادراري
.
1. بي اختياري ادراري استرسي
کلمه استرس در اينجا به همان معني عام که در استرس و اضطراب بکار مي رود، نيست. بنده معادل فارسي مناسب براي آن پيدا نکردم، ولي اگر به توضيحات زير توجه فرمائيد، پي به معني استرس در اينجا خواهيد برد.
اگر شما هنگام خنديدن، نشستن و بر خواستن، سرفه کردن و هر نوع مانوري که فشار داخل شکم را زياد مي کند، دچار بي اختياري ادرار مي شويد، ممکن است داراي بي اختياري ادراري استرسي باشيد.
تغييرات فيزيکي ناشي از حاملگي، زايمان و يائسگي ممکن است سبب بي اختياري ادراري استرسي شوند. اين نوع بي اختياري ادراري در خانمها شايع است و اغلب قابل درمان مي باشد. مثانه در خانمها توسط عضلات کف لگن، واژن و ليگامانها (رباطها) در محل خود نگهداري مي شود. در اثر حاملگي و زايمان مشکل، اين ساختمانهاي نگهدارنده مثانه آسيب ديده و مثانه ول مي شود که در اصطلاح مي گويند که مثانه دچار افتادگي شده است. مثانه در اين حالن بطرف پائين و قعر لگن و بطرف واژن افتادگي پيدا مي کند. در حالت طبيعي فشار داخل شکم به مثانه، گردن مثانه و ابتداي مجراي ادرار منتقل مي شود و سبب مي شود که گردن مثانه و مجرا بسته باقي بماند. در افتادگي مثانه ديگر فشارهاي داخل شکمي به خود مثانه منتقل مي شوند ولي به گردن مثانه و ابتداي مجرا منتقل نمي شوند، در نتيجه با افزايش مختصر فشار داخل شکم (سرف کردن، خنديدن) ادرار نشت پيدا مي کند.
در خانمها بهترين درمان اين است که با عمل جراحي مثانه را بطرف بالا کشيده و سر جاي طبيعي ثابت کنند. هر قدر تعداد زايمانها بيشتر و زايمانها مشکل تر باشند، احتمال بي اختياري ادراري استرسي و شدت آن بيشتر مي شود. يک هفته مانده به پريود ماهانه بي اختياري ادراي مي تواند بدتر شود، علت آن اين است که کاهش ميزان استروژن خون سبب کاهش قدرت عضلات فشارنده مجرا شده و نشت ادرار راحتر مي شود. بدنبال يائسگي ميزان شيوع بي اختياري ادراري استرسي افزايش مي يابد.
.
.
2. بي اختياري ادراري فوريتي
مثانه حدود 400 ميلي ليتر گنجايش دارد. البته اين ميران در افراد مختلف متغير است. با پر شدن مثانه يک رفلکسي ايجاد مي شود که ما احساس مي کنيم که بايد مثانه را خالي کنيم ولي مي توانيم انقباضات مثانه را مهار کرده و تا زمان و مکان مناسب تخليه مثانه و ادرار کردن را به تعويق بيندازيم. گاها مثانه به ناگهان منقبض شده و به ما احساس ادرار کردن دست مي دهد و اين احساس آنقدر شديد است که نياز فوري به تخليه مثانه ايجاد مي شود.
اگر در شما بدنبال احساس فوريت در ادرار کردن چند قطره ادرار خارج مي شود، احتمالا دچار بي اختياري ادراري فوريتي شده ايد. علت شايع آن انقباض نامناسب مثانه است. چرا نامناسب، براي اينکه مثانه هنوز پر نشده دچار انقباض مي شود، اين انقباض گاهي آنقدر شديد است که مثانه کاملا خالي مي شود. علت آن معمولا سيگنالهاي عصبي غير طبيعي هستند که سبب انقباض عضله مثانه مي شوند.
در بي اختياري ادراري فوريتي شما در هنگام خواب، پس از خوردن اندکي مايعات و حتي باشنيدن صداي جاري شدن آب، دچار بي اختياري ادراري مي شويد. بعضي حالات و داروها مثل اضطراب و مصرف داروهاي مدر سبب تشديد بي اختياري ادراري فوريتي مي شوند. پرکاري تيروئيد و ديابت کنترل نشده سبب بدتر شدن اين حالت مي شود. هنگامي مثانه دچار انقباضات غير ارادي مي شود که اعصاب مثانه در اثر بيماريهاي نخاعي و مغزي آسيب ديده باشند. بيماري ام اس، پارکينسون، آلزايمر، و سکته مغزي از علل بي اختياري ادراري فوريتي هستند.
.
.
3. بي اختياري ادراري ناشي از مثانه بيش فعال
وقتي اعصاب غير طبيعي سيگنالهائي را در زمانهاي غلط به مثانه بفرستند، سبب ايجاد مثانه بيش فعال مي شوند. اين سيگنالها سبب مي شوند که بدون اطلاع، عضله مثانه منقبض گردد. ادرار کردن تا هفت بار در روز براي يک خانم طبيعي است، ولي اين بيماران بيش از اين تعداد دفعات ادرار مي کنند. با هر بار انقباض غير طبيعي و نا مناسب مثانه بيمار احساس ادرار کردن مي کند.
.
مثانه بيش فعال داراي يک عده علائم اختصاصي مربوط به خود است که عبارتند از:
 
تکرر ادرار روزانه و شبانه: بيمار در روز بيش از 7 بار و در شب بيش از دو بار احساس ادرار کردن دارد.
احساس فوريت در ادرار کردن: يک احساس ناگهاني و قوي به ادرار کردن که بيمار بايد بلافاصله مثانه خود را خالي کند.
بي اختياري فوريتي: بدنبال احساس ناگهاني براي دفع ادرار بيمار دچار بي اختياري ادرار مي شود.
تکرر ادرار شبانه
.
.
4. بي اختياري ادراري عملي
بي اختياري ادراري عملي بدين معني است که بيمار بعلت وجود يک مشکل جسمي دچار بي اختياري ادراري مي شود. در اين نوع بي اختياري ادراري افراديکه داراي يک بيماري پزشکي هستند که سبب ايجاد مشکل در فکر کردن، حرکت کردن، و برقراري ارتباط با ديگران شده است، نمي توانند خود را به دست شوئي برسانند و دچار بي اختياري ادراري مي شوند. به عنوان مثال فردي که داراي بيماري آلزايمر است، ممکن است نتواند برنامه ريزي کند که به موقع خود را به دستشوئي برساند. بي اختياري ادراري عملي ناشي از مشکلات فيزيکي و پزشکي است. با بالا رفتن سن ميزان التهاب مفاصل نيز بيشتر مي شود و سبب مشکل در راه رفتن مي گردد. يکي از علل شايع بي اختياري ادراري خانمها در خانه سالمندان همين مشکلات مفصلي و مشکل در راه رفتن است.
.
.
5. بي اختياري ادراري لبريزي
براي درک اين نوع بي اختياري ادراري يک ليواني را تجسم کنيد که کاملا پر شده است، حال هر قطره اضافي آب اگر به اين ليوان اضافه شود، لبريز شده و بيرون مي ريزد. اين در مورد مثانه نيز صدق مي کند. اگر مثانه کاملا پر شود، هر قطره اضافي ادرار، بصورت بي اختياري ادراري بيرون خواهد ريخت. اگر عضلات مثانه دچار ضعف شوند و يا انسدادي در مسير خروجي ادرار اتفاق بيفتد، ممکن است سبب اين نوع بي اختياري ادراري گردد. سردسته بيماريهائي که سبب ضعف عضلات مثانه مي شوند، ديابت است. در بيماري ديابت بعلت آسيب به اعصاب مثانه بيمار پر شدن مثانه را حس نمي کند و کم کم عضلات مثانه دچار ضعف مي شوند. گاها بعضي از بيماران ديابتي که مبتلا به ضعف عضلات مثانه شده اند، حدود دو ليتر ادرار در مثانه دارند ولي آنرا حس نمي کنند. از علل انسداد مسير ادرار مي توان از تومورها و سنگ نام برد. اين نوع بي اختياري ادراري در خانمها نادر است.
.
.
6. بي اختياري ادراري واقعي
در اين نوع بي اختياري ادراري ما بين سيستم ادراري و دستگاه تناسلي يک رابطه اي ايجاد مي شود و از انواع خطير بي اختياري ادراري است. در خانمهاي که زايمان مشکل داشته اند و يا بعد از تعدادي از جراحيها در خانمها، ممکن است ما بين مثانه و واژن يک رابطه برقرار شود و ادرار از مثانه مستقيما وارد واژن گردد که به آن فيستول مثانه به واژن مي گويند. در اين نوع بي اختياري ادراري، چون ادرار مستقيما از مثانه وارد واژن مي شود، خانم هميشه خيس است و در ضمن خودش نيز طبق روال عادي ادرار مي کند.
.
.
7. بي اختياري ادراري مرکب
در خانمها بي اختياري ادراري استرسي و فوريتي اغلب با همديگر وجود دارند که به آن بي اختياري ادراري مرکب مي گويند. وقتي بررسي مي کنيم بسياري از خانمها داراي بي اختياري ادراري استرسي يا فوريتي تنها نيستند، و بي اختياري ادراري مرکب شايعترين نوع بي اختياري ادراري در خانمها است.
.
.
8. بي اختياري ادراري موقتي
بي اختياري ادراري موقتي يک نوع بي اختياري ادراري گذرا است. مصرف بعضي از داروها، عفونتهاي دستگاه ادراري، محدوديت حرکتي، و عقب ماندگي رواني از علل بي اختياري ادراري موقتي هستند. يکي ديگر از علل بي اختياري ادراري موقتي يبوست شديد است که در آن محتويات روده سيستم ادراري را تحت فشار قرار داده و آنرا مسدود مي کنند. گاها سرماخوردگي سبب بي اختياري ادراري موقتي مي شود که با خوب شدن سرفه، بي اختياري ادراري نيز برطرف مي شود.
.
.
• چگونه بي اختياري ادراري بررسي مي شود؟
اولين قدم در درمان بي اختياري ادراري، تشخيص نوع آن است بنابراين هميشه از پزشک خود درخواست کنيد که نوع بي اختياري ادراري شما را مشخص کند. اولين قدم در تشخيص نوع بي اختياري ادراري صحبت کردن با بيمار و اخذ تاريخچه پزشکي است. نوع ادرار کردن و نوع نشت ادرار کمک زيادي به تشخيص مي کنند. براي اينکار اگر لازم باشد ما يک فرم مخصوص به بيمار مي دهيم تا چند روز آنرا در منزل پر کند. در اين فرم بيمار تمامي اطلاعات مربوط به ادرار کردن را وارد مي کند. ميزان مصرف مايعات روزانه، داروهائي که بيمار مصرف مي کند، سابقه اعمال جراحي و سابقه هر نوع بيماري مهم هستند. اغلب پس از اولين ويزيت بيمار، مي توان درمان را شروع کرد. در تعدادي از موارد لازم است براي تشخيص دقيق از تستهاي زير استفاده نمود:
.
1. تست استرس مثانه: در اين تست فشار داخل مثانه زياد شده و نشت ادرار کنترل مي شود.
2. آزمايش و کشت ادرار که در آن عفونت ادراري و ساير پاتولوژيهاي ادراري قابل تشخيص هستند.
3. سونوگرافي از سيستم ادراري که اطلاعات ذيقيمتي را در اختيار ما قرار مي دهد.
4. سيستوسکوپي که در آن با وسايلي مجرا و مثانه رويت مي شوند و از بررسيهاي مهم در تشخيص نوع بي اختياري ادراري مي باشد.
5. بررسيهاي يوروديناميک که در آن فشارهاي داخل مثانه و مجرا و بسياري از پارامترهاي ديگر بررسي مي شوند.
..
دکتر محمدرضا صفری نژاد، اورولوژیست
.
.
Advertisements
 
بیان دیدگاه

نوشته شده توسط در دسامبر 4, 2016 در Uncategorized

 

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

 
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: